Czynna ochrona siedlisk ptaków siewkowych

Nadwarciański Park Krajobrazowy ze swoim otwartym, rolniczym krajobrazem, przypominający miejscami surową tundrę, przyciągał przed laty ptaki siewkowe. Obszar ten stanowił jedną z najważniejszych w Europie ostoi czajki, rycyka, czy krwawodzioba. Niestety na skutek zmian klimatycznych, melioracji oraz przemian w rolnictwie, populacje siewkowców są szczątkowe i od wielu lat obserwuje się drastyczny spadek liczebności. Nie bez znaczenia dla populacji ptaków jest również zagrożenie ze strony naziemnych drapieżników, w tym obcych gatunków inwazyjnych. Ich obecność negatywnie wpływa na sukces lęgowy ptaków, a tym samym potęguje gwałtowne spadki liczebności.

W celu zatrzymania negatywnego trendu oraz odbudowy populacji ptaków siewkowych, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego rozpoczął realizację programu ochrony tych gatunków na terenie Parku. Najważniejszym zadaniem jest zabezpieczenie miejsc gniazdowania ptaków siewkowych przed lądowymi drapieżnikami. W tym celu fragmenty wilgotnych łąk grodzone są pastuchem elektrycznym, który zniechęca ssaki przed plądrowaniem jaj z gniazd ptaków. Na ogrodzonej powierzchni ptaki mogą bezpiecznie wysiadywać jaja oraz odchowywać pisklęta. W tym okresie nie są tam prowadzone żadne prace rolne, które dodatkowo mogłyby zniszczyć lęgi. Drugim istotnym zadaniem jest utrzymanie otwartego charakteru łąk i pastwisk, których użytkowanie zostało zaniechane. Na skutek braku prowadzenia wypasu w dolinie Warty część gruntów zarasta wyższą roślinnością zielną i trzciną, oraz krzewami tworząc mozaikę siedlisk o mniejszej atrakcyjności dla ptaków siewkowych. W ramach czynnej ochrony wykaszane są łąki wilgotne oraz smugi, w których najdłużej stagnuje woda, a tym samym są najrzadziej użytkowane. Skoszenie najwilgotniejszych łąk, oraz usunięcie drzew i krzewów, zwiększa ich atrakcyjność i poprawia strukturę roślinności, gdyż siewkowce gniazdują na obszarach o niskiej runi. Powyższe działania realizowane są na gruntach prywatnych, przy współpracy z miejscowymi rolnikami. Kolejnym krokiem w ochronie ptaków siewkowych na terenie Parku jest współpraca z Gminą Zagórów nad przywróceniem ptasich siedlisk na obszarze międzywala, wzdłuż koryta Warty. Usunęliśmy na obszarze kilkudziesięciu hektarów drzewa i krzewy oraz wprowadziliśmy ekstensywny wypas koni huculskich, docelowo przywracając  siedlisko ptaków siewkowych.